16 tydzień ciąży
Kręgosłup dziecka wzmacnia się na tyle, ze mogłoby ono już wyprostować plecy i podnieść głowę. Jego uszy stają się coraz bardziej wrażliwe. Często do niego przemawiaj i włączaj kołysanki – noworodki pamiętają muzykę, którą często słyszały, kiedy jeszcze przebywały w łonie matki. Oczy maleństwa nadal są zakryte powiekami, ale wykazują już wrażliwość na zmianę natężenia oświetlenia.
Do puszku, które pokrywa całe ciało płodu, niebawem przyklei się tzw. maź płodowa . ma ona na celu zabezpieczenie delikatnej skóry malucha przed uszkodzeniami wynikającymi z niemal bezustannego poruszania się w wodach płodowych.
Jeżeli płód jest dziewczynką, to w jej jajnikach dochodzi teraz do produkcji komórek jajowych – urodzi się z rezerwą komórek jajowych.
Gruczoły potowe na skórze płodu już istnieją, toteż z powodu intensywnych ruchów dziecko może się nawet spocić. Ruchy są dosyć dobrze skoordynowane.
Czasami już w szesnastym tygodniu zdarza się że matka czuje ruchy dziecka. Dzieje się tak zazwyczaj w przypadku kobiet, które mają już za sobą poród lub u tych, które są szczupłe i w ciąży nieprzytyty zbyt wiele. Kobiety, które już rodziły, w kolejnej ciąży zaczynają odczuwać ruchy dziecka na około miesiąc wcześniej niż poprzednio. Trudno opisać uczucie dziecięcych ruchów we własnym łonie, ale na pewno nie da się tego pomylić z burczeniem w brzuchu!
Hormony zwiększają dopływ krwi do błony śluzowej nosa, czego rezultatem jest kolejna dolegliwość – opuchnięcie śluzówki nosa oraz krwawienia z nosa. Nie jest to powód do niepokoju. Nie wolno w tym czasie przyjmować kropelek do nosa – dopuszczalna jest tylko woda morska roztwór soli fizjologicznej. Można też nawilżać powietrze w sypialni.
Rozstępy, obrzęki nóg, popękane naczynka krwionośne (tzw. „pajączki”) mogą trochę popsuć humor przyszłej mamusi. To wina hormonów i gwałtownego wzrostu masy ciała. Pamiętaj o codziennym masażu, kremie przeciw rozstępom, unikaj długotrwałego stania i noszenia ciężkich przedmiotów. Ciąża jest już widoczna, więc uprzejmość nakazywałaby, aby ludzie ustępowali ci miejsca w autobusie i w kolejce do kasy sklepowej. Jeśli tego nie robią, nie bój się domagać o swoje prawa!

