13 tydzień ciąży
Począwszy od trzynastego tygodnia ciąży dziecko rośnie w indywidualnym, właściwym sobie tempie, natomiast kolejność zachodzących zmian w jego organizmie jest taka sama u wszystkich płodów. Jelita, które do tej pory znajdowały się w jelitach, gdyż całą jamę brzuszną zajmowała wątroba, teraz cofają się do brzucha.
Wszystkie elementy twarzy są już wyraźnie wykształcone i posiadają jednostkowe cechy, dziedziczone po rodzicach. Głowa nadal jest nieproporcjonalnie wielka w stosunku do reszty ciała, ponieważ mózg stale się rozwija.
Wątroba już od jakiegoś czasu produkuje żółć, a teraz swoje funkcje podejmuje trzustka i nerki – ta pierwsza zaczyna produkować insulinę, a ta druga mocz, dziki czemu dziecko może się pozbywać niepotrzebnych produktów przemiany materii.
W trzynastym tygodniu ciąży rozwijają się struny głosowe i inne narządy aparatu mowy. W macicy nie ma powietrza, toteż nie rozchodzi się w niej żaden dźwięk, ale tuz po urodzeniu dziecko z pewnością natychmiast wypróbuje swoje wokalne możliwości.
Dziecko ćwiczy teraz odruch ssania – wkłada kciuk do ust i ssie go. Jest to jeden z odruchów bezwarunkowych, który będzie się utrzymywał jeszcze przez jakiś czas po porodzie. Dzięki temu dziecko będzie potrafiło pić pokarm z piersi matki.
Macica kobiety przechodzi w okolice spojenia łonowego, ponieważ szybko rosnący maluch musi mieć miejsce na rozwój i wzrost. Z tego powodu może pojawić się zgaga, ponieważ macica i dziecko uciskają żołądek. Poza tym macica naciska także na żyły, którymi krew przepływa do serca i do nóg. Ucisk tych żył powoduje, że kobieta w ciąży często cierpi na obrzęki nóg, ich drętwieniem, puchnięcie i ból. Jeśli pojawiają się te dolegliwości, można położyć się na łóżku na plecach i unieść wysoko nogi, opierając je o ścianę.
Teraz najważniejszymi składnikami odżywczymi, w jakie powinna być bogata dieta przyszłej mamy, to białko i żelazo. W drugim trymestrze zapotrzebowanie na białko znacznie wzrasta, natomiast niedobory żelaza mogą wywołać groźną anemię. O zbyt małej ilości żelaza w organizmie kobiety ciężarnej świadczy zbyt niska wartość hemoglobiny – można to sprawdzić, wykonując morfologię krwi.
